تمایل ۸۰ درصدی خانوادههای ایرانی به داشتن یک یا دو فرزند و نقش کلیدی ازدواج در بهبود شاخصهای جمعیتی
دکتر رضا سعیدی، رئیس مرکز جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت، با اشاره به تفاوتهای معنادار الگوی ازدواج و فرزندآوری در استانهای مختلف کشور، بر نقش مهم ازدواج در بهبود شاخصهای جمعیتی تاکید کرد و اعلام نمود که بیش از ۸۰ درصد خانوادههای ایرانی تمایل دارند یک یا دو فرزند داشته باشند و فرزندآوری در جامعه ایرانی همچنان یک هنجار اجتماعی محسوب میشود.
میانگین سن ازدواج در کشور: مردان ۳۰ تا ۳۲ سال، زنان ۲۶ تا ۲۷ سال
دکتر رضا سعیدی در گفتوگو با ایسنا درباره میانگین سن ازدواج در شهرها اظهار کرد: میانگین کشوری سن ازدواج مردان و زنان به ترتیب ۳۰ تا ۳۲ سال و ۲۶ تا ۲۷ سال است. البته برخی استانها مانند سیستان و بلوچستان، میانگین بسیار کمتری نسبت به متوسط کشوری دارند؛ در حالی که اعداد و ارقام در شهر تهران به ۳۲ تا ۳۳ سال میرسد.
وی همچنین افزود: میانگین کشوری فاصله ازدواج و فرزندآوری نیز ۴.۵ سال است که در استان سیستان و بلوچستان به ۲.۵ تا ۳ سال و در استانهای مازندران و گیلان به ۵.۵ تا ۶ سال میرسد.
نرخ باروری کل (TFR) چیست؟
او درباره نرخ باروری کل توضیح داد: منظور از نرخ باروری کل “TFR” این است که به ازای هر زن که در سن باروری قرار دارد، چند نوزاد در جامعه متولد میشود. براساس تعاریف جمعیتشناسی، ۱۵ تا ۴۹ سالگی سن باروری به حساب میآید؛ بنابراین، تعداد نوزادانی که به ازای زنان ۱۵ تا ۴۹ ساله متولد میشوند، نرخ باروری است.
نرخ باروری نکاحی ایران: از ۲.۵ به حدود ۱ تا ۳ کاهش یافته
رئیس مرکز جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت گفت: درصد قابلتوجهی از زنان و مردانی که در سن باروری و فرزندآوری قرار دارند، به هیچوجه ازدواج نکردهاند. در چنین شرایطی، از «نرخ باروری نکاحی» سخن به میان میآید.
در این باره باید گفت که حرمت و جایگاه ازدواج در ایران نسبت به کشورهای دیگر متفاوت است؛ بطوری که فرزندآوری در بسیاری از کشورهای توسعهیافته از کانال ازدواج حاصل نمیشود؛ به نحوی که حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد کودکان حاصل زندگی توافقی هستند و براساس دلایل مختلف، زوجها نسب به ثبت رسمی ازدواج اقدام نمیکنند.
این فوقتخصص نوزادان با بیان اینکه فرزندآوری در ایران از کانال ازدواج است، توضیح داد: مواردی که خارج از چارچوب ازدواج صاحب فرزند شدهاند و به زندگی خود ادامه میدهند به ندرت در کشور وجود دارد. اغلب کودکان در ایران حاصل ازدواج هستند و بنابراین نرخ باروری نکاحی را تعریف کردهاند.
سعیدی درباره نرخ باروری نکاحی اظهار کرد: منظور از نرخ باروری نکاحی این است که تعداد کودکان متولد شده را نباید براساس تمام زنان در سن باروری درنظر گرفت، بلکه زنان ازدواج کرده میبایست مبنا باشند. براساس نتایج مطالعهای در سال ۹۹، نرخ TFR نکاحی ایران حدود ۲.۵ و بالای نرخ جایگزینی بود. در حال حاضر، این عدد کاهش یافته و نرخ باروری زنان ازدواج کرده نیز حدود ۱ تا ۳ است.
اگر جوانان ازدواج کنند، وضعیت جمعیتی بهبود مییابد
رئیس مرکز جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت با بیان اینکه «فرزندآوری» برای جامعه ایرانی یک هنجار محسوب میشود، گفت: بیش از ۸۰ درصد خانوادهها تمایل دارند یک یا دو فرزند داشتهباشند. اگر درصد بالایی از جوانانی که ازدواج نکردهاند، ازدواج کنند؛ وضعیت جمعستانی به شرط ازدواج جوانان تا حدودی بهبود مییابد.
