تغییر نگاه صنعت بیمه به تغییر اقلیم؛ از جبران خسارت تا تاب‌آوری و تأمین مالی پیشگیرانه

به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل پژوهشکده بیمه، در این کارگاه روند تحول نگاه IPCC به صنعت بیمه از نخستین گزارش ارزیابی در سال ۱۹۹۰ تا گزارش ششم مورد بررسی قرار گرفت و نقش صنعت بیمه در مدیریت ریسک‌های اقلیمی و افزایش تاب‌آوری اقتصادی و اجتماعی تشریح شد.بررسی گزارش‌های IPCC نشان می‌دهد در گزارش‌های اولیه، تمرکز اصلی بر شناسایی آسیب‌پذیری بخش‌هایی مانند کشاورزی، سکونتگاه‌های انسانی و زیرساخت‌ها در برابر تغییر اقلیم بود، اما به‌تدریج صنعت بیمه به‌عنوان یکی از ابزارهای کلیدی مدیریت ریسک و سازگاری با تغییر اقلیم مطرح شد.در این کارگاه عنوان شد که در گزارش دوم IPCC برای نخستین بار نسبت به افزایش حق بیمه‌ها، حذف پوشش بیمه‌ای در مناطق پرخطر و حتی احتمال ورشکستگی شرکت‌های بیمه در نتیجه افزایش حوادث اقلیمی هشدار داده شد.همچنین گزارش سوم IPCC با اشاره به افزایش بیش از ۱۰ برابری خسارات اقتصادی ناشی از بلایای طبیعی، تأکید کرد که مدل‌های سنتی اکچوئری و اتکای صرف به داده‌های تاریخی، دیگر پاسخگوی پیش‌بینی ریسک‌های آینده نیستند.در ادامه، گزارش‌های چهارم و پنجم IPCC بیمه را از یک ابزار صرف جبران خسارت، به ابزاری برای سازگاری با تغییر اقلیم و مدیریت ریسک تبدیل کردند. توسعه بیمه‌های کشاورزی، استفاده از اوراق قرضه فاجعه‌بار، مشوق‌های بیمه‌ای برای فعالیت‌های کم‌کربن و همکاری‌های عمومی ـ خصوصی از جمله محورهای مطرح‌شده در این گزارش‌ها بود.در بخش دیگری از کارگاه، به گزارش ششم IPCC و مفهوم «تأمین مالی پیشگیرانه» پرداخته شد؛ رویکردی که بر تخصیص منابع مالی پیش از وقوع بحران و بر اساس تصویرسازی شرایط محتمل آتی تأکید دارد تا از گسترش خسارت جلوگیری شود.همچنین تأکید شد که با شدت گرفتن تغییر اقلیمی، برخی مناطق ممکن است با پدیده «بیمه‌ناپذیری» مواجه شوند؛ شرایطی که در آن ریسک‌ها از توان پوشش ابزارهای متعارف بیمه‌ای خارج می‌شوند.در این کارگاه شرایط ایران نیز مورد توجه قرار گرفت و تاکید شد که جهت گذار از وضعیت موجود متکی به پارادایم سنتی مرتبط با بیمه و تغییر اقلیم، ضرورت دارد ضمن ترسیم وضع مطلوب متکی بر پارادایم نوین مرتبط با بیمه و تغییر اقلیم، راهبردنگاری، برنامه راهبردی مرتبط و برنامه اقدام متناسب جهت گذار از وضع موجود به وضع مطلوب در برنامه کاری صنعت بیمه قرار گیرد و استفاده از ابزارهای نوین در شرایطی اثربخش می‌باشد که بخشی از چنین برنامه جامعی در فرایند گذار باشددر پایان این کارگاه، تغییر اقلیم فراتر از یک مسئله زیست‌محیطی توصیف شد؛ پدیده‌ای که به‌طور مستقیم با اقتصاد، سلامت، امنیت غذایی و عدالت اجتماعی پیوند خورده و صنعت بیمه در سال‌های آینده نقش مهمی در مدیریت پیامدهای آن خواهد داشت.